Minister Hirsch Ballin: overheid moet met religies samenwerken
“Godsdienstvrijheid kan niet gedijen in een klimaat van fundamentalistische overtuigingen.” Dat schrijft minister van Justitie, Ernst Hirsch Ballin, in het nieuwste nummer van VolZin. Onder fundamentalisme verstaat hij overtuigingen die geen ruimte laten voor anderen. Fundamentalisten eisen een geprivilegieerde plaats op voor zichzelf en aanvaarden een ander pas als die zich ‘bekeerd’ heeft. Hirsch Ballin: “vrijheid van godsdienst en levensovertuiging is verbonden met de principes van de democratische rechtsstaat, waarvan persoonlijke vrijheid doel en ijkpunt is.” Maar we moeten niet meedoen aan een “onverdraagzame schuldtoewijzing” aan de islam als het over fundamentalisme gaat, vindt Hirsch Ballin. “Het is slechts een klein percentage van de in Europa levende moslims dat zich tot deze variant van de islam bekent.”.
Kerk en overheid moeten geen vreemden voor elkaar zijn, aldus de CDA-minister. Het is goed dat de overheid samenwerkt met religieuze organisaties op die terreinen waar sprake is van een gemeenschappelijke doelstelling. Hij onderkent drie modellen in de verhouding van kerk en staat: de staatskerk, een volledige scheiding (‘laïcité’), en pluralistische coöperatie. Dat laatste bepleit Hirsch Ballin voor Nederland.
Bron: VolZin
Ik ken een groep christenen (van internet) en hun overtuiging laat ook geen ruimte voor mijn, en andere meningen. Zijn die christenen dan soms toch fundamentalisten…
OVERHEID, LAAT DIE RELIGIEUZE GROEPEN TOCH HUN GANG GAAN, MET EN TEGEN ELKAAR
Ik ben toch iets meer voor ‘volledige scheiding’ dan voor ‘pluralistische coöperatie’, vooral omdat ik de nadelen van de laatste vorm zie.
In september van dit jaar hebben een aantal religieuze ‘genootschappen’(dat is de formele term) een aanvraag ingediend bij het Commissariaat voor de Media voor zendtijd de komende jaren.
Ook zijn dit jaar en verleden jaar een aantal religieuze ‘koepels’ (en andere term voor dezelfde genootschappen) erkend door de minister van Justitie, zodat hun geestelijk verzorgers in gevangenissen gelovigen van hun religie kunnen ondersteunen.
Ook is de geestelijke verzorging in het leger naast de al jaren functionerende katholieke, protestante en humanistische geestelijke verzorging uitgebreid met die van andere religies.
Erkenning in veelvoud dus.
En tevredenheid alom.
Bij de betreffende organisaties uiteraard: de kleine vrijwilligersorganisaties krijgen nu ineens geld uit de publieke middelen, uit de staatsruif zogezegd
Maar ook bij de overheid. Waarom eigenlijk?
De overheid zal het gevoel hebben van: wij zijn heel rechtvaardig, niet alleen de christenen komen voor deze middelen in aanmerking, ook de – voor Nederland – nieuwe religies.
Maar ook wel zal gedacht worden dat deze erkenningen – en de erbij behorende middelen – een bijdrage zal leveren aan de apaisering en integratie van de bevolkingsgroepen met deze religies in de Nederlandse cultuur. Erkenning als middel om de betreffende groepen te normaliseren.
Nederland was beroemd om de verzuiling. Van het begin tot de jaren zestig van de vorige eeuw had iedere grotere bevolkingsgroep zijn eigen krant, eigen omroep, eigen partij, eigen winkels etc.. Men bemoeide zich alleen met mensen uit de eigen groep, de elites van die groepen hadden wel contact met elkaar.
De overheid subsidieerde deze zuilen.
Maar die eeuw is voorbij, en de behoefte aan verzuiling ook. Aan de mogelijkheid van zuilen zelfs om een stabiele samenleving in stand te houden.
Behalve dan voor de ‘nieuwe Nederlanders’
De gedachte (bij de overheid) is mogelijk: deze ‘nieuwe Nederlanders’ kunnen ook heel goed het emancipatieproces gebruiken dat achter de verzuiling zat en waardoor katholieken en arbeiders in de eerste helft van de 20e eeuw gelijkwaardige burgers konden worden (aan de protestante middenklasse)
Er een echter een grote prijs die de (voor Nederland nieuwe) religies moeten betalen voor deze ‘erkenning’: de eenheid die ermee wordt afgedwongen is er niet echt; de dynamiek is nog lang niet uitgekristalliseerd.
Want er wordt steeds slechts één ‘genootschap’ per religie erkend, die geacht wordt alle aanhangers van de betreffende religie te vertegenwoordigen.
De practische argumenten hiervoor zijn zo helder dat het kennelijk niet nodig wordt gevonden daar op te reflecteren. Stel je voor dat allerlei koepeltjes en groepen aanspraak maken op zendtijd of op een eigen geestelijk verzorger: het eind is dan zoek.
“Inderdaad”, zouden we als boeddhist zeggen: “het eind is ook zoek”
Wij denken dat onderlinge verschillen van opvatting binnen een religie niet een (ongewenst) randverschijnsel is, maar essentieel voor de dynamiek van een religie, ook en juist van een minderheids-religie in Nederland. Die dynamiek wordt ondermijnd door de lokroep van de ‘erkenning’ en de verleiding van het erbij horende geld
Er is lang niet altijd één orgaan dat door alle aanhangers van de betreffende religie als gezaghebbend wordt erkend. Dat veronderstelt namelijk het bestaan van een (homogene) elite binnen die religie. Die is er niet, daarom komen baantjesjagers boven drijven, die in hun wens naar macht en status de door de overheid vereiste organen gaan bevolken. En we zijn er ook niet zeker van of zo’n elite überhaupt wel gewenst is.
Het ‘verdienmodel’ dat moslims, hindoes, en boeddhisten, naar de staatsruif lokt is achterhaald en destructief.
Destructief wat betreft de vorming en ontwikkeling van ‘nieuwe’ religieuze gemeenschappen
Het is dus niet alleen vanwege de grotere nadruk die de scheiding van kerk en staat moet krijgen, dat we ons afvragen of het huidige beleid van erkenningen wel zo gewenst is, het is ook omdat we denken dat de vorming van religieuze gemeenschappen zelf er door verzwakt wordt.
En waar bemoeit de overheid zich mee? Stel je toch eens voor dat in de vele godsdienststrijden die er de afgelopen eeuw in christelijk Nederland zijn geweest, de overheid die met de geldbuidel had proberen te ontmoedigen.
Vandaar onze oproep: Overheid, laat die religieuze groepen toch hun gang gaan, met en tegen elkaar.
Joop
Ik kan me op zich wel vinden in het standpunt van Hirsch Ballin, zolang mogelijke samenwerking zich niet beperkt tot religies maar uitgebreid wordt tot alle levensovertuigingen, en tot nut is van de gehele samenleving en niet alleen het religieuze deel. Waarmee Hirsch Ballin gelijk blijk geeft van een staaltje religieus denken.:-(
Ik ben voorstander van scheiding van kerk en staat, en daar is in Nederland minder sprake van dan ik zou willen. Waarom spreekt Beatrix “Wij Beatrix, bij de gratie Gods enz.”, staat de bede weer (!) in de troonrede, kunnen parlementsleden en andere overheidsfunctionarissen kiezen tussen de eed en de gelofte, is het voor ambtenaren van de burgerlijke stand nog steeds mogelijk op grond van religieuze bezwaren te weigeren paren van gelijk geslacht te huwen, staat er als enige land in Europa “God zij met ons” op de rand van het € 2 muntstuk? En dit zijn nog maar kleine voorbeelden van de manier waarop de christelijke religie de Nederlandse staat nog steeds beïnvloedt.
Aan de andere kant is het onmogelijk een absolute scheiding door te voeren. Zelfs als zou je politiek partijen op religieuze grondslag verbieden (waar ik tegen ben) kun je niet voorkomen dat mensen politiek bedrijven gebaseerd op hun persoonlijk religieuze overtuiging. Niet aan beginnen dus.
Ook kan het nuttig zijn als de overheid contacten onderhoud met levensbeschouwelijke groeperingen waarvan de aanhangers via andere kanalen lastig te bereiken zijn, of om bepaalde maatschappelijke doelen te bereiken. (Het staat de overheid uiteraard vrij om ook met niet levensbeschouwelijke groepen samen te werken, maar zolang er geen sprake is van vriendjespolitiek en financiële of andere belangen zal daar niemand zich druk over maken.) Zo lang deze groepen zich houden aan de wet en er geen groepen bevoordeeld worden op basis van hun levensovertuiging heb ik daar geen bezwaar tegen.